| تبليغات | X |
تبریز سسی : در مقوله داستان کوراغلو متاسفانه آن طور که باید سخن رانده نشده است و آن طور که باید این داستان مورد بحث و بررسی قرار نگرفته است و حق آن ادا نشده است. نوشته حاضر مقدمه ای است بر بررسی و تحلیل داستان در ابعاد گوناگون که از بطن مردم عادی برخاسته و اکنون هزاران سال است که مردم عادی خود به صیانت و پاسداری از آن پرداخته است و آن را سینه به سینه همچون گنجینه ای گرانبها حفظ کرده و به دست ما رسانیده است و اکنون بر ماست که به تحقیق و تفحص درباره آن پرداخته و رازها پنهانی آن را روشن ساخته و به اسرار آن پی ببریم.
این داستان که از ادبیات شفاهی مردم آذربایجان می باشد، به ظاهر یک داستان منظوم می باشد که شرح حال دلاوریها و رشادتهای یک دلیر مرد آذربایجانی را به تصویر می کشد که از قشر ضعیف و مستضعف جامعه بر علیه ظلم و جور به پا خاسته و با متحدانی که دور خود جمع کرده است به مبارزه با دستگاههای فساد دولتی می پردازد. اگر چه مبارزه شالوده اصلی داستان را در بر می گیرد، ولی داستان در جنبه های دیگری نیز حائز اهمیت است که با پژوهش در هر یک از این جنبه ها گوشه ای از وضعیت اجتماعی، فرهنگی، سیاسی، اقتصادی و هنری آذربایجان آشکار می شود.
کوراغلو برخاسته از میان توده های مردم
نکته اساسی که در این داستان وجود دارد این است که کوراغلو روستا زاده ای است که پدرش قربانی ستمهای یکی از حاکمان وقت می شود و چشمهای خود را از دست می دهد. هر چند که در ابتدای داستان چنین برمی آید که کوراغلو فقط برای انتقام پدرش بر علیه حسن خان می شورد ولی بعدها در خلال داستان فلسفه واقعی قیام به خوبی روشن می شود.
عوامل موثر در افزایش قدرت قیام کوراغلو
قیام کوراغلو ابتدا به منظور خونخواهی چشمان پدرش آغاز می شود و رفته رفته به حماسه ای جهانی تبدیل می شود که آوازه آن به گوش تمام ملتهای تحت ستم می رسد و آنها نیز یکی یکی به او می پیوندند و «تمدن چنلی بئل» را به وجود می آورند.
او قدرت خود را از اطرافیانش به دست آورده بود و با انسجام و اتحادی که در چنلی بئل وجود داشت آنها می توانستند در هر مبارزه پیروز میدان باشند. اما در این میان نباید نقش بزرگ موسیقی حماسی آذربایجان را در زمینه صیقل دادن روحیات دلاورانه و جوانمردانه چنلی بئلی ها دست کم گرفت. در هر مبارزه ای که شرکت می کردند «عاشیق جنون» طلایه دار حماسه و شور، در پیشاپیش لشکریان حرکت می کرد. او با ساز خود به جنگ دشمن می رفت.. در واقع فرماندهی فرهنگی لشکریان کوراغلو را عاشیق جنون بر عهده داشت.
کوراغلو برخاسته از دل مردم بود و اطرافیانش نیز توده مردمی بودند که از ظلم و ستم به جان آمده بودند و گرد کوراغلو جمع شده بودند و او نیز همانند رهبری فرزانه آنها را هدایت می کرد. رهبری که در تمام صحنه ها خود پیشاپیش آنها بود، چه در جنگها و چه در تلاش و کوشش برای آبادانی و چه در جشنها و عروسیها. خلاصه در تمامی صحنه ها خود او در صف اول بود.
از موارد قابل بحث در داستان می توان به موارد زیر اشاره کرد:
نحوه هدایت نیروها توسط کوراغلو
·
نحوه معاشرت و برخورد اجتماعی اهالی چنلی بئل با یکدیگر·
جایگاه مشورت در بین اهالی چنلی بئل·
جایگاه موسیقی در بین اهالی·
شرح حال دلاوریها و جوانمردیها·
اداره کردن چنلی بئل به روش دمکراسی امروزی توسط کوراغلو·
روحیه انتقاد پذیری کوراغلو به عنوان رهبر چنلی بئل·
جایگاه زن در چنلی بئلو هزاران نکات ریز و ظریفی که هر یک در عین ظرافت بیانگر فرهنگ غنی آذربایجان است که با پژوهش در مورد هر یک از آنها، گنجینه ای نو از دریای غنی فرهنگ آذربایجان گشوده می شود که می تواند در احیای واقعی فرهنگ بومی و اصیل آذربایجان موثر واقع شود
.داستان کوراغلو علاوه بر دارا بودن مضامین اجتماعی و فرهنگی از لحاظ ادبی نیز دارای اهمیت فراوانی است چرا که این داستان یک داستان شفاهی است که از بین مردم عادی برخاسته است و با وجود هزاران سال از پیدایش آن هنوز هم سینه به سینه نقل می شود بدون اینکه از لحاظ ادبی از اهمیت آن کاسته شود
.امید است با تحقیق و بررسی های جدیدی که در آینده از زوایای گوناگون روی داستان انجام خواهد گرفت بتوانیم با فرهنگ اصیل و غنی آذربایجان دست پیدا بکنیم
.
